Dariusz Gorczyca
Biografia
Dariusz Gorczyca urodził się 1 kwietnia 1966 roku w Chrzanowie. Jest polskim artystą interdyscyplinarnym, twórcą teatralnym, performerem i autorem tekstów. Związany ze studenckim klubem Pod Jaszczurami; założyciel Teatru Sytuacji w Krakowie, który prowadził w latach 1987–2001, oraz Galerii Teatru, działającej od 1990 do 2001. Zajmuje się rysunkiem, malarstwem, instalacją, obiektem, assemblagem, fotografią i video. Często porusza się na granicy dyscyplin, swobodnie zestawiając różnorodne media.
W 1986 roku rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie na wydziale Grafiki. Od 1988 roku realizował indywidualny tok studiów obejmujący malarstwo, rzeźbę, rysunek, grafikę i obiekty sceniczne. W 1991 roku ukończył interdyscyplinarny dyplom, poszerzony o fragmenty autorskiego spektaklu, co stało się ewenementem nie tylko w skali uczelni.
W 1987 roku powołał Teatr Sytuacji z siedzibą w SCK Rotunda, rekrutując aktorów spośród studentów krakowskiej ASP. Od początku realizował swoją wizję teatru pozbawionego narracji słownej, opierającego przekaz na ruchu, przedmiocie i precyzji scenicznej. Dowiódł tego już pierwszy spektakl Upadek Ikara (1989). Od 1989 Teatr Sytuacji ma nową siedzibę w byłym Teatrze 38 przy SCK Pod Jaszczurami. Pierwszym spektaklem w nowej lokalizacji był Rytuał przemian (1990).
Za sprawą wypracowanych nowych koncepcji języka ekspresji aktorskiej realizacja ta stanowi ważny krok w jego teatralnym dorobku. W 1993 roku spektakl Imperium cienia, zrealizowany z iście barokowym rozmachem, był jego najważniejszym dokonaniem. Praca nad nim zajęła ponad trzy lata. Spektakl powstał w całości na scenie, bez gotowego scenariusza, stanowiąc uosobienie czystej scenicznej kreacji. To w pracy nad nim skrystalizowała się koncepcja Teatru Obłędu z metodą Obłędu łańcucha wcieleń. W pracy nad spektaklem pojawiły się także specjalnie zaprojektowane obiekty i maszyny, które współgrały z ciałem aktora. Spektakl został przyjęty entuzjastycznie przez krytyków.
Wcześniej w 1992 roku podczas międzynarodowych warsztatów teatralnych w Dietzenbach (Niemcy) Gorczyca zrealizował Cztery figury Kadryla, tworząc duże obiekty personifikujące Głupotę, Zawiść, Skąpstwo i Próżność. W 1990–2001 prowadził szereg naborów wraz z warsztatami teatralnymi, kładąc podwaliny pod przyszłych aktorów ze środowiska krakowskich uczelni. W 1998 roku wznowił Teatr Sytuacji w nowej odsłonie w krakowskim rynku, realizując szeroki program w oparciu o współpracę z profesorami Antonim Porczakiem i Arturem Tajberem; scena stała się kameralnym centrum najnowszej sztuki prezentując teatr eksperymentalny, taniec współczesny, muzykę improwizowaną, wykłady, warsztaty i prezentacje. W tym czasie Gorczyca zorganizował festiwale Nowa Sztuka z Węgier, Japońskie tchnienie oraz Fort Sztuki 2000. Od 1990 roku prowadził także Galerię Teatru z regularną działalnością wystawienniczą. Całość zakończyła się w 2001 roku zamknięciem Jaszczurów.
W latach 1991–1994 i 1998–2001 prowadził warsztaty i nabory teatralne, z których wyłoniono przyszłych aktorów teatru spośród studentów krakowskich uczelni. Od początku 1998 roku Gorczyca pracował nad Dichotomos, ukazującym problem prozy życia i obumarcia uczuć w związku mężczyzny i kobiety, zestawiając go z idyllicznym obrazem Adama i Ewy. Po premierze w lipcu 1998 roku na festiwalu Thealter w Segedynie rozbudował multimedialną sferę wizualną spektaklu. W wersji Dichotomos II (2000) pokazał go po raz pierwszy w Gallus Theater we Frankfurcie nad Menem w 2000 roku. W listopadzie 2003 r. premiera spektaklu The Dead Bed w Teatrze Szkéné w Budapeszcie, domykając tryptyk Dead Body of Love.
Od 2022 roku realizuje prace w technice 3D i VR, powracając do wcześniejszych projektów takich jak Inkubator umarłych (1994/2023) oraz The Temple of Human Mind (2007/2024). Jego język artystyczny odwołuje się do mitologii, Biblii i klasyki literatury europejskiej, poruszając trudne tematy śmierci, cierpienia i obłędu oraz wykorzystując wizerunek ciała jako źródło silnych doświadczeń widza.
Życie prywatne Gorczycy obejmuje także pasję kolekcjonerską: gromadzi grafiki i ponad 250 masek oraz rzeźb z Afryki, Azji i Oceanii. W 1991 poślubił Dorotę Łacek, mają syna Piotra; od 1996 roku znajdują się w separacji. Mieszka i pracuje w Krakowie.