Izaak Deutscher

Urodzony w religijnej żydowskiej rodzinie w Chrzanowie, Deutscher studiował literaturę, historię i filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. W dzieciństwie przeszedł tradycyjną żydowską edukację, poznawał Torę i Talmud. Został ateistą po tym, jak w Jom Kipur zjadł na grobie cadyka porcję niekoszernego jedzenia, nie wywołało to nadprzyrodzonej reakcji.

W 1927 wstąpił do Komunistycznej Partii Polski. Jako działacz KPP redagował podziemną prasę; w 1931 odwiedził ZSRR i odrzucił propozycję objęcia stanowiska profesora historii teorii marksistowskiej, powracając do nielegalnej pracy w Polsce. W 1933 opublikował artykuł Niebezpieczeństwo barbarzyństwa w Europie, w którym postulował współpracę socjal-demokratów i komunistów w walce z faszyzmem, co było sprzeczne z taktyką Kominternu i doprowadziło do wyrzucenia go z partii. Z czasem zwrócił się ku trockistowskiej myśli, wyklętej w Polsce i w ZSRR. W 1938 uznał decyzję o zawiązaniu IV Międzynarodówki za przedwczesną.

W 1939 wyemigrował do Londynu. Pisał do gazet polsko-żydowskich i działał w trockistowskiej Rewolucyjnej Lidze Robotniczej. W 1940 wstąpił do Wojska Polskiego w Szkocji, ale został internowany. Nauczył się angielskiego i w 1942 zaczął pisać do gazet brytyjskich, w tym do The Economist, gdzie został ekspertem ds. radzieckich i głównym korespondentem europejskim, a także pisał dla The Observer. Jako publicysta zajmował krytyczne stanowisko wobec Rządu RP na uchodźstwie i stanowiska Polski wobec ZSRR.

Pierwszą poważniejszą publikacją Deutschera była biografia Stalina (Stalin. A Political Biography), opublikowana w 1949. Książka ta, choć kontrowersyjna, ukazała jego perspektywę trockistowską, uznającą osobistą rolę Stalina w wydarzeniach ZSRR. Następnie powstała trzytomowa biografia Trockiego: The Prophet Armed (1954), The Prophet Unarmed (1959) i The Prophet Outcast (1963), korzystająca z zamkniętych archiwów Trotskiego przechowywanych na Harvardzie za zgodą Natalii Siedowej. W latach 60. Deutscher wygłaszał odczyty na uniwersytetach Wielkiej Brytanii i USA, koncentrując się na historii ZSRR, zimnej wojnie i wojnie w Wietnamie. Swoje najważniejsze prace uzupełnił The Unfinished Revolution, będące syntezą jego późniejszego myślenia.

Zmarł w Rzymie w 1967 roku. Jego imię nosi Deutscher Memorial Prize, coroczna nagroda dla najlepszej pracy w krajach anglojęzycznych poświęconej marksizmowi lub napisanej z marksistowskiego punktu widzenia.