Mascha Kaléko

Poetka
07.06.1907 21.01.1975 Chrzanów

Biografia

Mascha Kaléko urodziła się jako Golda Malka Aufen – nieślubne dziecko żydowskiego kupca rosyjskiego pochodzenia Fischela Engela (1884–1956) i pochodzącej z Moraw Rozalii Chaji Reisel Aufen (1883–1975).

W obawie przed pogromami Golda z matką przeniosły się na początku I wojny światowej do Frankfurtu nad Menem, ojciec został internowany jako obywatel rosyjski. W 1916 roku rodzina przeprowadziła się do Marburga, a w 1918 roku do Berlina. Tam Golda uczęszczała do szkoły. Z woli ojca zaniechała studiów i w 1925 roku podjęła pracę biurową, studiując filozofię i psychologię na kursach wieczorowych na Lessing-Hochschule i Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma w Berlinie.

31 lipca 1928 roku poślubiła starszego o prawie 10 lat nauczyciela języka hebrajskiego Saula Aarona Kaléko. W końcu lat dwudziestych weszła w środowisko berlińskiej awangardy, poznała m.in. Else Lasker-Schüler, Ericha Kästnera i Joachima Ringelnatza.

W 1929 roku ogłosiła drukiem pierwsze wiersze w piśmie „Der Querschnitt”. W styczniu 1933 roku ukazał się jej „Liryczny zeszyt stenogramów”.

W grudniu 1936 roku urodziła syna Ewjatara Alexandra zwanego Stevenem (Steven Vinaver, 1936–1968), którego ojcem był dyrygenci muzykolog Chemjo Vinaver. W 1938 roku rozwiodła się z Saulem Kaléko, ale zachowała jego nazwisko jako pseudonim literacki. Sześć dni po rozwodzie została żoną Vinavera.

W 1938 razem wyemigrowali do USA. Kaléko utrzymywała tam rodzinę pisaniem tekstów reklamowych. W 1944 roku otrzymała amerykańskie obywatelstwo.

Po wojnie powróciła do Niemiec. Wydawnictwo Rowohlt wznowiło „Liryczny zeszyt stenogramów” w 1956 roku. Za namową męża wyjechała w 1960 roku do Jerozolimy, gdzie cierpiała osamotnienie wskutek językowej i kulturalnej izolacji. Po śmierci syna (1968) i męża (1973) zamierzała powrócić do Berlina.

Ostatni raz odwiedziła Niemcy we wrześniu 1974 roku. Podczas podróży powrotnej do Jerozolimy pogorszył się jej stan zdrowia. Trafiła do szpitala w Zurychu, gdzie zmarła wskutek komplikacji związanych z rakiem żołądka. Spoczęła na żydowskim cmentarzu Oberer Friesenberg w Zurychu.

W 1995 roku jedna z berlińskich ulic w dzielnicy Kladow została nazwana jej imieniem.

W 2018 roku została patronką szkoły podstawowej w Berlinie-Mariendorf.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Opublikowała pierwsze wiersze w piśmie Der Querschnitt (1929).
W styczniu 1933 roku ukazał się jej Liryczny zeszyt stenogramów.
Wyemigrowała do USA w 1938 i utrzymywała rodzinę pisaniem tekstów reklamowych; otrzymała obywatelstwo amerykańskie w 1944.
Po powrocie do Niemiec w 1956 wznowiono Liryczny zeszyt stenogramów.
W 1995 roku jedna z ulic w Berlinie została jej imieniem; w 2018 patronką szkoły podstawowej w Berlinie-Mariendorf.

Ciekawostki

Została pseudonimem literackim po tym, jak rozwiodła się z Saulem Kaléko, ale zachowała jego nazwisko.
Jej syn Ewjatara Alexandra, zwany Stevenem (Steven Vinaver), urodził się w 1936 roku i zmarł w 1968.
Zmarła w Zurychu na raka żołądka i spoczywa na cmentarzu Oberer Friesenberg.

Udostępnij